ฟันปลอม คือ อุปกรณ์ที่ประดิษฐ์ขึ้นเพื่อทดแทนฟันธรรมชาติที่สูญเสียไป ฟันปลอมสามารถใส่เข้าและถอดออกจากปากของเราได้ แม้ว่าอาจจะต้องใช้เวลาในการทำความคุ้นเคย แต่เมื่อเราเริ่มคุ้นเคยจะเริ่มส่งผลให้ระบบบดเคี้ยวโดยรวมทั้งหมดอยู่ในสภาวะสมดุลโดย เพิ่มประสิทธิภาพของการบดเคี้ยวอาหาร และด้านความสวยงามเสริมสร้างบุคลิกภาพและความมั่นใจในการเข้าสังคม

เรื่องน่าสนใจเกี่ยวกับฟันปลอม

 

ฟันปลอมมีกี่ประเภท

ฟันเทียมทั้งปากแบบปกติ (a conventional denture)

กรณีที่ทำทั้งขากรรไกรก็อาจเป็นการพิมพ์ปากทั้งแนว (บน หรือล่าง) เพื่อเสริมวัสดุเป็นฐานรากไม่ให้ฟันปลอมหลุด

ฟันเทียมบางส่วนถอดได้ (a partial denture)

ฟันปลอมบางส่วนทดแทนซี่ฟันที่หายไปเพียงบางซี่ หรือมากกว่านั้น กรณีที่หายไปเพียงบางซี่ ทันตแพทย์จะกรอแต่งรูปร่างของฟันในบางตำแหน่งให้เป็นที่อยู่ของฐานฟันเทียมและตะขอ เพื่อให้ฟันปลอมสามารถใช้งานได้โดยไม่หลุดออกจากปาก

ฟันเทียมแบบทำทันที (an immediate denture)

ฟันปลอมที่ทำหลังจากฟันถูกถอนทันที หรือ ในบริเวณที่ถูกถอนฟันเป็นเวลาน้อยกว่า 6-8 สัปดาห์ การทำแบบจำลองฟันถูกทำก่อนที่ฟันจะถูกถอน และเป็นไปได้ว่ากระดูก และเหงือกมักจะมีการยุบตัวภายหลังจากการถอนฟันในช่วงที่มีการรอแผลหายดี ซึ่งจะส่งผลให้ฟันเทียมลักษณะ นี้มักจะหลวมและจำเป็นต้องเสริมฐานเพื่อให้แน่นขึ้นภายหลัง

ฟันเทียมบนรากเทียมหรือบนฟันที่เหลืออยู่ (an overdenture)

เป็นฟันเทียมแบบถอดได้ที่มีการยึดอยู่บนสันเหงือกโดยมีฟันธรรมชาติที่เหลืออยู่ หรือรากเทียมเป็นแกนยึด หากเป็นฟันธรรมชาติจะมีการตัดแต่งให้เหมาะสม เพื่อรองรับฟันเทียม

 

ขั้นตอนการทำฟันปลอม

ครั้งที่ 1 ผู้ป่วยมาพบทันตแพทย์เพื่อตรวจและปรึกษา (ในกรณีที่มีฟันเหลืออยู่) บางรายอาจมีการถ่ายภาพเอ็กซเรย์ เพื่อถอนฟัน

ครั้งที่ 2 กรณีถอนฟัน เป็นไปได้ว่ากระดูก และเหงือกมักจะมีการยุบตัวภายหลังจากการถอนฟันในช่วงที่มีการรอแผลหายดี ซึ่งใช้เวลาประมาณ 8-12 สัปดาห์ เบ้าฟันที่ว่างเปล่าจะถูกเติมเต็มด้วยกระดูกรองรับฟัน เมื่อเหงือกและกระดูกฟันอยู่ในสภาวะคงที่แล้วจึงตามมาด้วยขั้นตอนการทำฟันปลอม

ครั้งที่ 3 หลังจากที่ทันตแพทย์ประเมินระะเวลาของเหงือกและกระดูกฟันอยู่ในสภาวะคงที่แล้ว จะนัดคนไข้เข้ามพิมพ์ปากสำหรับทำฟันปลอม ซึ่งอาจมีการพิมพ์หลายๆครั้งขึ้นอยู่กับชนิดของฟันปลอมที่คนไข้เลือก

ครั้งที่ 4 หลังจากพิมพ์ปาก 10-14 วัน จะได้รับชิ้นงานฟันปลอมที่ทำขึ้นมาเรียบร้อยแล้ว ทันตแพทย์จะนัดคนไข้ให้กลับมาใส่ชิ้นงานพร้อมกับมีการแก้ไขในกรณีที่ชิ้นงานทำมาไม่พอดี เมื่อแก้ไขเสร็จก็จะใส่ฟันปลอมชนิดนั้นๆให้คนไข้กลับไปทดลองใช้งาน

ครั้งที่ 5 หลังจากนั้น10-14วัน จะนัดคนไข้กลับมาตรวจหลังทดลองใช้งานฟันปลอม เพื่อทำการตรวจในปากและถามผลการใช้งาน เพื่อแก้ไขให้ดีขื้น

 

ถ้าไม่อยากทำฟันปลอม มีทางเลือกอื่นหรือไม่?

สามารถเลือกทำรากฟันเทียมแทนที่การทำฟันปลอมได้ ซึ่งต้องตรวจโดยทันตแพทย์ว่าคนไข้สามารถทำรากฟันเทียมได้หรือไม่

 

วัสดุที่ใช้ทำฟันปลอม

  • วัสดุฐานอะคริลิค
  • วัสดุฐานโครงโลหะ
  • วัสดุฐานแบบยืดหยุ่น (Valplast)
  • วัสดุฐานโครงโลหะ

ฟันปลอมฐานโลหะ โลหะไทเทเนียม
ข้อดี คือ มีความแข็งแรงมากที่สุด น้ำหนักเบา
ข้อเสีย คือ ราคาสูง เห็นสีตะขอเกี่ยวฟันสีโลหะ

ฟันปลอมถอดได้บางส่วนฐานโลหะ RPD(ฐาน+ฟันซี่แรก) 8,000 บาท ซี่ต่อไป 500 บาท

  • วัสดุฐานแบบยืดหยุ่น (Valplast)

ฟันปลอมฐานแบบยืดหยุ่นหรือแบบวอล์พาส(valplast) มีฐานยืดหยุ่น ทำมาจากวัสดุชนิด thermoplastic
มีความสามารถในการรองรับแรงบดเคี้ยวได้ กระจายแรงได้ เข้ากับเนื้อเยื่อในช่องปากได้ดี มีความยืดหยุ่น สวมใส่ง่าย สวยงามกลมกลืนกับช่องปาก สามารถทำได้ทุกบริเวณ!!!! ที่มีฟันรองรับตะขอฟันปลอมด้านหน้าหลัง
สามารถทำได้เพื่อรอการใส่รากฟันเทียม หรือ มีแผนในการใส่รากฟันเทียมในอนาคตและสามารถทำตะขอฟันปลอมสีกลมกลืนกับสีเหงือก จึงทำให้ไม่เห็นสีตะขอโลหะ

ข้อดี คือ มีความยืดหยุ่น สวมใส่ง่าย สีเหมือนกับฐานและกระจายแรงได้ดี
ข้อเสียคือราคาแพงกว่าฟันปลอมฐานพลาสติก และไม่ แข็งแรงเท่าฟันปลอมฐานโลหะ

 

 

 

 

 

 

 

ราคาฟันปลอมถอดได้ชนิด Valplast ซี่แรก 5,000 ซี่ ต่อไป 500บาท

 

 

 

ความรู้สึกเมื่อใส่ฟันปลอม

การใส่ฟันปลอมในตอนแรกจะมีความรู้สึกแปลกๆ เหมือนมีสิ่งแปลกปลอมเข้ามาอยู่ในปาก อาจจะต้องใช้เวลาในการทำความคุ้นเคย และฝึกในการพูดคุด กัด และ เคี้ยว อาหาร จากนั้นเมื่อใส่ฟันปลอมเป็นประจำทุกๆ วัน จะค่อยๆ ชินไปเอง

 

 

วิธีรับประทานอาหารด้วยฟันปลอม

  • เมื่อเริ่มใส่ฟันปลอมครั้งแรกควรฝึกเคี้ยวด้วยการรับประทานแต่อาหารอ่อนๆก่อน
  • ตัดอาหารเป็นชิ้นเล็กๆและค่อยๆเคี้ยวโดยใช้ฟันทั้งสองฟากเพื่อให้เกิดความสมดุล
  • หลีกเลี่ยงการเคี้ยวหมากฝรั่งและอาหารที่มีความเหนียวแข็งหรือมีความคม

 

 

หากฟันปลอมไม่พอดี ทำอย่างไร?

มีความเป็นไปได้ว่าเมื่อระยะเวลาผ่านไปหลังจากทำฟันปลอม กระดูกอาจเกิดหดตัวจนรู้สึกว่าฟันปลอมหลวมควรไปพบทันตแพทย์เพื่อทำการแก้ไข หรือ ใช้กาวติดฟันปลอมทำให้รู้สึกมั่นใจมากขึ้น

 

 

วิธีกำจัดกาวติดออกจากฟันปลอม

สามารถทำได้ด้วยการใช้สบู่และน้ำ ส่วนคราบกาวที่ติดอยู่ในช่องปากก็สามารถล้างออกด้วยกระดาษทิชชู่ชุบน้ำ หรือด้วยผ้าเนื้ออ่อนชุบน้ำสะอาดนำมาเช็ดฟันปลอมให้ทั่ว

 

วิธีกำจัดกาวติดออกจากฟันปลอม

สามารถทำได้ด้วยการใช้สบู่และน้ำ ส่วนคราบกาวที่ติดอยู่ในช่องปากก็สามารถล้างออกด้วยกระดาษทิชชู่ชุบน้ำ หรือด้วยผ้าเนื้ออ่อนชุบน้ำสะอาดนำมาเช็ดฟันปลอมให้ทั่ว

 

คำแนะนำหลังใส่ฟันปลอม

  • ควรทำความสะอาดฟันปลอมให้สม่ำเสมอเพื่อกำจัดคราบจุลินทรีย์และเศษอาหารที่อาจสะสมอยู่เนื่องจากฟันปลอมที่ไม่สะอาดจะเป็นสาเหตุของปัญหาต่างๆเช่นกลิ่นปากโรคปริทันต์ฟันผุและการติดเชื้อราในช่องปาก
  • หากเป็นฟันปลอมชนิดถอดได้แช่ฟันปลอมในสารละลายที่มีฟองฟู่หรือใส่เม็ดทำความสะอาดฟันลงในน้ำแช่ฟันปลอมเพื่อกำจัดคราบแบคทีเรียที่หลงเหลืออยู่
  • ควรแช่ฟันปลอมไว้ในน้ำเปล่าข้ามคืนให้ฟันปลอมมีความชื้นตลอดเวลาเพื่อป้องกันไม่ให้วัสดุฟันปลอมเปลี่ยนรูปร่างไป
  • หลีกเลี่ยงการใช้น้ำยาทำความสะอาดที่มีฤทธิ์กัดกร่อนและยาสีฟันที่ช่วยให้ฟันขาวหรือผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของสารฟอกสีฟันเพราะอาจทำให้ฟันปลอมเสียหายและมีสีหมองคล้ำลงรวมถึงการใช้น้ำร้อนที่จะส่งผลให้ฟันปลอมเกิดการบิดงอได้
  • หลีกเลี่ยงการเคี้ยวหมากฝรั่งและอาหารที่มีความเหนียวแข็งหรือมีความคม
  • ควรพบทันตแพทย์ทุก 6เดือน(แม้แต่ฟันปลอมแบบทั้งปากก็ตาม) เพื่อตรวจสภาพหาร่องรอยปัญหาต่าง

 

ฟันปลอมหัก…. ต้องทำอย่างไร

เมื่อฟันปลอมหัก ควรมาพบทันตแพทย์ โดยมีขั้นตอนการรักษาดังนี้

1. ทันตแพทย์ตรวจเพื่อพิจารณาว่าสามารถซ่อมได้หรือไม่ กรณีที่การแตกหัก มีความเสียหายไม่สามารถรักษาสภาพบดเคี้ยวเดิมได้ แนะนำให้ทำฟันเทียมชิ้นใหม่ ทดแทนการซ่อม

กรณีที่มีการถอนฟันเพิ่มจำนวนมาก ทำให้สูญเสียมิติเดิมของฟันเทียม แนะนำให้ทำฟันเทียมชิ้นใหม่

2. ถ้าพิจารณาแล้วว่าสามารถซ่อมได้ ให้พิมพ์ปากเพื่อเป็นต้นแบบของสภาพเหงือกและฟันในปัจจุบัน

3. ซ่อมโดยการกรอแต่งและบ่มอะคริลิคใหม่ เพื่อเติมฟันหรือเหงือกเทียมหรือตะขอ

4. ทันตแพทย์จะนัดผู้ป่วยมาใส่ฟันเทียมอีกครั้ง
อ่านเพิ่มเติม

 

 

ตัวอย่างการรักษา

ช่วยsupportบริเวณใบหน้า ทำให้คนไข้มีบุคลิกที่ดีขึ้น ออกเสียงได้ชัด และ มีรูปหน้าและรอยยิ้มที่สวยงาม

วัสดุฐานอะคริลิคหรือฟันปลอมฐานพลาสติก

ฟันปลอมฐานแบบยืดหยุ่นหรือแบบวอล์พาส(valplast)

วัสดุฐานอะคริลิคหรือฟันปลอมฐานพลาสติก

ฟันปลอมฐานแบบยืดหยุ่นหรือแบบวอล์พาส(valplast)

ฟันปลอมฐานแบบยืดหยุ่นหรือแบบวอล์พาส(valplast)

วัสดุฐานอะคริลิคหรือฟันปลอมฐานพลาสติก

ฟันปลอมฐานแบบยืดหยุ่นหรือแบบวอล์พาส(valplast)

 

ทันตแพทย์

Dr. Thunyamon Kwangue,DDS

 
General Practitioner, Professional level dentist
 
Education
 
Doctor of Dental Surgery (DDS) Faculty of Dentistry, Prince of Songkla University, 2017
 
Certificate of Aging Society and The oral Health Care, Chulalongkorn University,2020
 
Certificate of Lecture and Hand-on&Lab for Aesthetic analysis Veneers course,nuvoDent
 
Certificate of participation Head to toe, Thammasat university
 
Certificate of participation in Modern Endodontics A-Z , DDS InnoTech
 
Certificate of participation in Prosth talk: All about esthetic dentistry, Thai Prosthodontic Association
 
2020- present Persuing Residency Training Program in General Dentistry, Insitute Of Dentistry

DR.Intouch Lertpanomwan,DDS

General Practitioner

Doctor of Dental Surgery (DDS) Faculty of Dentistry, Mahidol University
 
Interested Field:
 
Geriatric dentistry

DR.PARITA JIRACHOKPAISARN,DDS

General Practitioner

Doctor of Dental Surgery (DDS) Faculty of Dentistry, Mahidol University
 
Interested Field:
 
Geriatric dentistry
CONTACT US

ติดต่อสอบถาม